Ahmet Muratlı
Ahmet Muratlı

16 Ocak 1980: Bir Nesli Susturmak İstediler

Yayınlanma: 12 Ocak 2026

“Ocak ayı, Irak Türkmenleri için takvim yaprağında sıradan bir ay değildir.”

Bu tarih, 16 Ocak 1980’de darağacına gönderilen Türkmen aydınlarının, fikir adamlarının ve dava insanlarının hatırlanması için bir eşiği temsil eder.

O gün idam edilenler yalnızca dört isim değildi. Bir neslin hafızası, bir toplumun iradesi ve Türkmenlerin geleceğe dair umutları hedef alınmıştı.

Necdet Koçak, Abdullah Abdurrahman, Rıza Demirci ve Adil Şerif…
Onlar bir örgütün değil, bir kimliğin; bir siyasetin değil, bir bilincin ve Kerkük merkezli Türkmen iradesinin temsilcileriydi. Suçları silah taşımak değil, düşünmekti.

“Suçları isyan değil, var olmakta ısrar etmekti. Zira 1970’lerin sonu, Irak’ta özellikle Türkmenler için sessiz ama derin bir tasfiye dönemiydi.”

Kültürle başlayan baskı, eğitimle devam etti; fikirle derinleşti ve sonunda idamla sonuçlandı. Bu idamlar, bir yargı kararı değil; devlet eliyle verilen bir mesajdı: “Susun.” Ama susmadılar. 
.
Çünkü idam sehpası, fikri öldürmez.

Bugün aradan 45 yıla yakın bir zaman geçti.
Ne yazık ki Irak Türkmenleri hâlâ o koparılmak istenen damarların eksikliğini yaşıyor.
Liderlik boşluğu, fikir sürekliliği sorunu ve kurumsal hafıza kaybı, 1980’in gecikmiş sonuçlarıdır.

Bu yüzden 16 Ocak sadece bir yas günü değil; aynı zamanda hesaplaşma ve hatırlama günüdür.

Bu isimleri anmak, yalnızca geçmişi yâd etmek değildir. Onların neyi savunduğunu, neyi reddettiğini ve ne uğruna öldürüldüklerini doğru anlamaktır.

Unutulmamalıdır: Bir toplum, şehitlerini yalnızca mezarlıkta hatırlıyorsa, onları ikinci kez kaybediyor demektir.

Irak Türkmenleri 16 Ocak 1980 Necdet Koçak Abdullah Abdurrahman Rıza Demirci Adil Şerif Kerkük

Yorum Yazın