Sevgili Cemaleddin Sadreddinoğlu kardeşimizin kaleme aldığı “Yükselen Çin’in Dış ``` Politikasında Afganistan’ın Jeopolitik Önemi” adlı kitabın başlığından ve tanıtım yazısından da anlaşılacağı üzere; küresel lider olma yolunda her yol mübah diyerek ciddi ilerleme kaydeden Çin, sadece Afganistan için değil diğer Türk Devlet ve Toplulukları için önlem alınması gereken ciddi bir tehlike oluşturmaktadır.

Özellikle; 5 milyon insanın açlık sınırı altında, 5 milyon insanın da fakirlik sınırında ``` sürgün hayatı yaşadığı Afganistan için Çin’in ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurgulamak gerekir.

Amerika nasıl bir küresel güç ve aynı zamanda küresel bir tehdit ise Çin de ABD gibi ``` küresel bir güç ve tehdittir. Nüfusunun yarısı fakirlik sınırı altında muhtaç bir yaşam süren ve düzenli bir güvenlik gücü olmayan bir ülkenin Çin gibi devasa emperyal bir güç ile aynı yatağı, aynı sahneyi paylaşması mümkün değildir; kazanan Çin, kaybeden Afganistan halkı olacaktır.

Bildiğimiz kadarıyla maaşların ödenmesi ve diğer kurumların işleyiş için alınan kredi ``` ile Çin’e borçlanılmıştır. Bölgedeki zengin petrol yatağının işletme hakkı 25 yıl süreyle Çinli şirkete verilmiştir.

Taliban’ın yaptığı açıklamaya göre, Çinli şirket projeye yılda 150 milyon dolar yatırım ``` yapacak ve yatırımı 3 yılda 540 milyon dolara çıkacak.

Ayrıca Çinli bir kamu şirketi de ülkenin doğusundaki Logal bölgesinde bir bakır ``` madeninin işletilmesiyle ilgili çalışmalara başlamıştır.

Afganistan'ın doğal gaz, bakır ve nadir mineraller de dahil olmak üzere doğal ``` kaynaklarının değerinin 1 trilyon doları geçtiği tahmin ediliyor. Ancak, bu rezervlerin çoğu, ülkede onlarca yıldır devam eden çalkantılar nedeniyle dokunulmamış durumda.

Pekin, Afganistan'daki Taliban yönetimini resmi olarak tanıdığı yönünde bir açıklama ``` yapmamakla birlikte, Taliban yönetimini resmen kabul eden ülkelerin başında yer alıyor.

Çünkü Afganistan hem bulunduğu stratejik konumu hem de oldukça zengin yeraltı ``` kaynakları bakımından Çin'in Bir Kuşak ve Yol İpekyolu Girişimi (BRI) açısından sınırın hemen ötesindeki önemli bir sıçrama tahtasıdır. Afganistan Çin için oldukça önemli çıkarları barındıran bir gözetleme kulesi konumundadır.

Nitekim Çin sadece günümüzde değil, kitapta da okuyacağınız üzere 2013’den önce ``` 2001 yılından bu yana Afganistan’da liman, yol ve köprü gibi altyapı yatırımları için finansman sağlamaktadır. Çin’in bu bölgede özellikle Afganistan ve Pakistan arasındaki bölgede sürdürdüğü çalışmalar, stratejik açıdan önemli ve hayati girişimlerdir. Çin; Doğu Türkistan’ı Kırgızistan ve Tacikistan'a ve ardından Panj Nehri üzerindeki Amerikan yapımı köprüye ve Çin'i Karakoram otoyolu aracılığıyla Afganistan'a bağlayan yollar inşa edilmektedir. Karakurum sıradağlarından geçen ulaşım bağlantısı, özellikle Çin'in Pakistan'a doğrudan kara erişimi sağladığından ve gelecekte Hint Okyanusu'na bağlanabilmesinden ötürü çok önemlidir (Ehsan, 2013, 245).

Aynı şekilde Afganistan ile arasındaki 76 km’lik sınırın öte tarafındaki “Wahan ``` Koridoru”nun bağlandığı Hindukuş dağlarının etki alanına girmesi önem arz etmektedir. Çünkü bu bölgede el değmemiş zengin maden yatakları bulunmaktadır.

————

Özetlemek gerekirse Çin, Afganistan gibi düzensiz ve yoksul ülkeleri "borç tuzağına" ``` düşürmek suretiyle “kendine bağımlı ülke” yaratmaktadır. Borçlarını ödemekte zorlanan ülkeler de, daha sonraları Pekin'den gelen ekonomik ve siyasi baskıya karşı “savunmasız ülke” konumuna düşmektedir. Ve sonuçta kardeş Doğu Türkistan örneğinde olduğu gibi tuzağa düşürülen ülkeler iliğine kadar da sömürülmektedir.

Afganistan’ın bu haliyle tek başına Çin’e direnmesi çok pahalıya mal olacaktır. Çin’in ``` Afganistan’da “hakim unsur” olmasından, en çok bu ülkedeki Türk soylular zarar görecektir.

Öyleyse Taciki, Hazarası, Aymakı, Afşarı, Türkmeni ve Özbeği ile birlikte el ele ``` vererek Afganistan’ı emperyal güçlerin sömürmesine izin vermemek için halkın topyekun “hak arama direnişi” göstermesi gerekir.

Ata mirası Kuzey Afganistan’ı; Kunduz’u, Faryab’ı, Şıbırgan’ı, Meymene’si, ``` Andhoy’u, Samangan’ı, Akça’sı, Tash Kurgan’ı, Murgap’ı, Bamyan’ı, Gazne’si ve Mezar-ı Şerif’i içine alan Türkistan coğrafyasının bir parçası olan Kuzey Afganistan’ı korumak; Babür Şah’ın, Ali Şir Nevai’nin Hüseyin Baykara’nın, Cüneyt Han’ın, Abdül Ali Mezarı’nın ve Azad Beg Kerimi’nin emanetine sahip çıkmak sadece Afganistan Türklerinin değil, başta Türkiye olmak üzere bütün Türk Dünyasının insani, dini, vicdani ve milli borcudur.

Türk soylulara yönelik ayrımcı politikaya karşı direniş göstermeye var mısınız?.

Verimli topraklarınıza el koyuyorlar. Susacak mıyız?

Gençlerimizin, hanım kızlarımızın eğitim ve öğrenim haklarının verilmesi için ``` mücadeleyi sürdürmeye var mısınız?

Taliban yanlış yapıyor. Kur’an-ı Kerim’e karşı yanlış yapıyor. Allah’ın kelamı “oku” ``` diyor. Sadece “erkekler okusun” demiyor; bütün kullarına sesleniyor ve “oku” diyor… Zaten Taliban’ın üst düzey yöneticilerinin neredeyse bütün kız çocukları en güzel okullarda eğitim görüyor. Dolayısıyla kızlara getirilen eğitim yasağının İslam dini ile hiçbir alakası yoktur!

Yasal ve insani olan hakları aramak için demokratik yollar zorlanarak mücadele ``` edilmeli. Evet, biliyorum ve anlıyorum; Afganistan’da yaşamak zor. Afganistan’da Türk olmak, Türk kalabilmek, Türk gibi yaşayabilmek daha da zor. Ancak ses çıkarmadan yaşamayı tercih ederseniz, demokratik hak arayışında bulunmazsanız, tasmalı bir maymundan bir farkınız kalmaz; emre amade mankurt olursunuz!

Taliban, eğer İslami kaidelere uygun bir yönetim sergiliyorsa, ülkedeki bütün ``` Müslüman halklara adil davranmak; hak ve hukuklarını korumak durumundadır. Korur mu, koruyabilir mi bunu ülkeye gidip gözlemlemek lazım. Taliban’ın davetini bekliyorum.