2025 yılının son günü gece yarısında Resmi Gazete’nin 5. mükerrer sayısında yayınlanan yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Çin vatandaşları için 2 Ocak tarihinden itibaren vize muafiyeti sağlanmıştır. Buna göre, Çin'in umuma mahsus pasaport hamili vatandaşlarının Türkiye'ye yapacakları turistik amaçlı seyahatlerde ve transit geçişlerde, her 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla 2 Ocak 2026 tarihinden itibaren Çin vatandaşlarına turistik vize muafiyeti sağlanması kararlaştırılmıştır.

Türkiye’nin 2025 yılının son saatlerinde adeta “yeni yıl müjdesi” olarak Çin’e yaptığı bu “vize muafiyeti jesti” karşısında Çin’in Türkiye Büyükelçisi Jiang Xuebin yayımladığı X mesajında; “Türkiye’nin Çin vatandaşlarına vize muafiyeti kararını büyük bir memnuniyetle karşılıyoruz. Bu, Çin ve Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerin 55. yıldönümünü kutlamak için harika bir armağandır. Bu önemli adımın, halklar arası etkileşimi daha da artıracağına ve iki ülke arasındaki köklü dostluğu derinleştireceğine yürekten inanıyorum.” diyerek memnuniyetini ifa etmiştir.

Bilindiği üzere ülkeler arası yapılan bu gibi jestler karşısında mütekabiliyet esasları gözetilir. Yani vize muafiyeti tanıdığınız ülkenin de sizin vatandaşlarınız için de vize muafiyeti tanımasını beklersiniz. Peki Çin Yönetimi, Türk vatandaşları için uygulanan vizeyi kaldıracak mı? Sanmıyorum. Pekin’in Türkler için Çiz vizesini kaldırması benim için büyük bir sürpriz olur.

Ancak Özbekistan ve Kazakistan vatandaşları için Çin vizesini kaldıran Pekin yönetiminin Türk vatandaşları için uygulanan vizeyi kısa sürede kaldıracaklarını düşünmüyorum. Çünkü bünyesindeki “Doğu Türkistan” ve “Tibet” gibi iki sorunlu bölge sebebiyle henüz ülke olarak buna hazır değiller. Hatta Türkiye’den Çin’e bireysel vize almanın daha da zorlaştırıldığını söyleyebilirim. Elinizdeki “yeşil pasaport”un dahi “vize garantisi” taşımadığını, bütün sınır kapılarını açmadığını belirtmeliyim; özellikle Doğu Türkistan (Uygur Özerk Bölgesi) bölgesine giriş talebinizin ret edilmesi ve geldiğiniz ülkeye geri gönderilmeniz kuvvetle mümkündür.

Türkiye’nin Çinliler için vizesiz dönemi başlatması, turizmi çeşitlendirme ve daha çok zengin Çinli turistin ülkeye gelmesini sağlama amacı taşıdığı görülüyor. Tek taraflı vize muafiyetinin Çinli yöneticilerle istişare sonrasında alındığı düşünüyorum. Çok uzun olmayacak yakın bir gelecekte de, Türkler için de Çin vizesinin kaldırılacağını bekliyorum. Türkiye’nin bu vize jesti ve Çin’in de memnuniyetini ifade etmesi, yakın günlerde Uygur meselesinin “sorun” olmaktan çıkarılacağını, Uygurların iki ülke arasında “dostluk köprüsü” olarak kullanılacağını, Uygur Bölgesi ile Türkiye arasında ticari, kültürel ilişkilerin artacağını göstermekte.

Hatta Uygur meselesinde yaşanan insani sorunların ve taleplerin tespiti ve çözümü için her iki ülkenin de desteğiyle yakın günlerde diasporadaki Uygur kanat önderlerinin de dahil olacağı ortak bir “diyalog buluşması”nın başlayabileceğini düşünüyorum.

Türkiye’nin bu jestini Çin tarafı karşılıksız bırakmamalı!