KAPADOKYA’DA DOĞA VE TARİH İÇ İÇE

Milyonlarca yıllık jeolojik süreçlerin şekillendirdiği peri bacaları, kayalara oyulan kiliseler, manastırlar ve yer altı şehirleri Kapadokya’nın eşsiz mirasını oluşturuyor.

Nevşehir’deki Göreme Millî Parkı ve Kapadokya, doğal oluşumları ile insanlık tarihinden günümüze ulaşan eserleri bir arada barındırması nedeniyle 1985 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor.

MİLYONLARCA YILLIK DOĞAL OLUŞUM

Kapadokya’nın karakteristik kaya oluşumlarının temelinde bölgenin volkanik geçmişi bulunuyor.

Erciyes ve Hasan dağlarından yayılan tüflerin zaman içerisinde rüzgâr ve su tarafından aşındırılmasıyla peri bacaları ve bölgeye özgü kaya şekilleri meydana geldi.

Kolay işlenebilen kayalar ise zamanla insanlar tarafından ev, ibadethane, manastır ve farklı yaşam alanlarına dönüştürüldü.

KAYA OYMA YAPILARIN DOĞAL ÖZELLİĞİ

Kayaların içine oyulan mekânlar yalnızca yaşam alanı olarak kullanılmadı. Bu yapılar, doğal yapıları sayesinde yaz aylarında serin, kış aylarında ise daha ılık bir iç ortam sağladı.

KALKOLİTİK DÖNEM’DEN GÜNÜMÜZE YAŞAM

Kapadokya’nın tarihi, kaya kiliselerinden çok daha eski dönemlere uzanıyor.

Bölgenin Kalkolitik Dönem’den itibaren yerleşim alanı olarak kullanıldığı belirtiliyor. Farklı toplulukların yaşadığı coğrafyada kaya oluşumları zamanla yerleşimlerin ayrılmaz bir parçası haline geldi.

Yerleşimlerin gelişmesiyle birlikte yer üstündeki kaya mekânlarının yanı sıra yer altı şehirleri de ortaya çıktı.

GÖREME, HIRİSTİYANLIĞIN ÖNEMLİ MERKEZLERİNDEN BİRİ OLDU

Göreme ve çevresinde özellikle 7’nci ve 13’üncü yüzyıllar arasındaki dönem, bölgenin dini ve kültürel tarihinde önemli bir yer tuttu.

Bu dönemde bölgeye yerleşen Hristiyan topluluklar, kolay işlenebilen kayaları ibadethane ve manastırların yapımında kullandı.

Böylece Kapadokya’nın doğal yapısı ile dini mimari aynı kaya kütlelerinde buluştu.

KAYA KİLİSELERİNDE BİZANS SANATI

Göreme Açık Hava Müzesi ve çevresindeki kaya kiliseleri, Kapadokya’nın kültürel mirasının en önemli unsurları arasında bulunuyor.

Tokalı, El Nazar, Azize Barbara, Saklı, Elmalı ve Karanlık kiliseleri; kaya oyma mimarileri ve duvar resimleriyle öne çıkıyor.

Özellikle 10’uncu ve 12’nci yüzyıllar arasına tarihlenen freskler, bölgenin Bizans döneminden günümüze ulaşan sanat mirasının önemli örnekleri arasında yer alıyor.

MİRAS YERİN ALTINA DA UZANIYOR

Kapadokya’nın UNESCO kapsamındaki mirası yalnızca peri bacaları ve Göreme çevresiyle sınırlı değil.

UNESCO ALANINDA ÖNE ÇIKAN YERLER

Göreme Millî Parkı

Derinkuyu Yer Altı Şehri

Kaymaklı Yer Altı Şehri

Karain Güvercinlikleri

Karlık Kilisesi

Yeşilöz Theodoro Kilisesi

Soğanlı Arkeolojik Alanı

Derinkuyu ve Kaymaklı’daki yer altı şehirleri, bölgedeki insanların farklı dönemlerde yer altında oluşturduğu yaşam alanlarının günümüzdeki en dikkat çekici örnekleri arasında bulunuyor.

1985’TEN BU YANA UNESCO DÜNYA MİRASI

Göreme Millî Parkı ve Kapadokya, 1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edildi.

Alan, UNESCO tarafından hem doğal hem de kültürel miras niteliği taşıyan bir dünya mirası olarak değerlendiriliyor.

Peri bacalarından kaya kiliselerine, fresklerden yer altı şehirlerine kadar uzanan Kapadokya mirası, doğanın şekillendirdiği coğrafya ile insanlık tarihinin aynı bölgede izlenebilmesini sağlıyor.