İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen çalışmada, İstanbul’daki partikül madde kaynaklı hava kirliliğinin Haziran 2026’da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 oranında azaldığı belirlendi.

Kent genelindeki 26 hava kalitesi ölçüm istasyonundan elde edilen verilere göre ortalama partikül madde yoğunluğu 31,48 mikrogram/metreküpten 29,45 mikrogram/metreküpe geriledi.

Araştırma, İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros tarafından gerçekleştirildi.

Çalışmada, İstanbul’da 2025 ve 2026 yıllarının haziran aylarında ölçülen hava kirliliği oranları karşılaştırıldı.

Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı hava kalitesi ölçüm istasyonlarının kaydettiği partikül madde, diğer adıyla PM10 verileri incelendi.

İstanbul’daki 26 istasyonda Haziran 2026’da ölçülen ortalama partikül madde yoğunluğu, metreküp başına 29,45 mikrogram olarak hesaplandı.

Geçen yılın aynı ayında bu değer metreküp başına 31,48 mikrogram seviyesindeydi. Böylece partikül madde kaynaklı hava kirliliğinin bir yıllık dönemde yüzde 6 azaldığı tespit edildi.

Haziran ayında İstanbul’daki en yüksek partikül madde hava kirliliği, metreküp başına 53,11 mikrogramla Sultangazi 2 istasyonunda kaydedildi.

Sultangazi 2’yi, metreküp başına 52,94 mikrogramla Sultangazi 3 ve 51,64 mikrogramla Sancaktepe istasyonları takip etti.

Aynı dönemde partikül madde hava kirliliğinin en düşük ölçüldüğü nokta, metreküp başına 14,32 mikrogramla Üsküdar 1 istasyonu oldu.

Üsküdar 1’i, 15,64 mikrogramla Maslak ve 16,27 mikrogramla Kandilli 1 istasyonları izledi.

İstanbul’daki hava kalitesi ölçüm istasyonlarının yıllık değişimleri incelendiğinde, partikül madde hava kirliliği oranının 17 istasyonda azaldığı belirlendi.

Kentteki 9 istasyonda ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla hava kirliliği oranının arttığı tespit edildi.

Haziran ayında partikül madde hava kirliliğinin geçen yılın aynı dönemine göre en fazla yükseldiği istasyon yüzde 60,73’lük oranla Sarıyer oldu.

Sarıyer’i yüzde 46,83’lük artışla Sultangazi 2 istasyonu takip etti.

Partikül madde hava kirliliği oranının geçen yılın aynı dönemine göre en fazla azaldığı istasyon yüzde 35,43’lük düşüşle Üsküdar 1 oldu.

Üsküdar 1’i yüzde 34,88’lik azalmayla Aksaray ve yüzde 33,03’lük gerilemeyle Esenler istasyonları izledi.

Prof. Dr. Hüseyin Toros, İstanbul genelindeki parçacık madde miktarında yaşanan değişimi değerlendirdi.

Haziran 2025 ile Haziran 2026 verilerinin karşılaştırıldığını belirten Toros, geçen yıl 31,5 mikrogram/metreküp olan partikül madde miktarının bu yıl 29,5 mikrogram/metreküpe düştüğünü söyledi.

Toros, bu verilerin İstanbul’daki hava kirliliğinde yaklaşık yüzde 6 civarında bir iyileşmeye işaret ettiğini ifade etti.

Hava kalitesindeki iyileşmede meteorolojik koşulların etkili olduğunu belirten Toros, 2026 yılında daha yağışlı dönemler yaşandığını, atmosferin daha hareketli olduğunu ve rüzgarların daha fazla etkili olduğunu dile getirdi.

Yağış sistemlerinin geçişinin atmosferin doğal yollarla temizlenmesini sağladığını anlatan Toros, yağış ve rüzgarın havadaki kirleticilerin dağılmasına katkı sunduğunu belirtti.

Yüksek basıncın etkili olduğu dönemlerde havanın hareketsiz kaldığını belirten Toros, bu durumun kirleticilerin atmosfer içerisinde birikmesine neden olduğunu ifade etti.

Alçak basınç sistemlerinin etkili olduğu dönemlerde ise hava hareketlerinin arttığını, kirleticilerin daha hızlı dağıldığını ve yağışlarla birlikte atmosferden uzaklaştırıldığını bildirdi.

İstanbul’daki ortalama PM10 seviyesinin insan sağlığı açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Toros, yetişkin bir insanın günde ortalama 16 metreküp hava soluduğunu belirtti.

Bu miktarın haziran ayı boyunca yaklaşık 480 metreküpe ulaştığını ifade eden Toros, solunan havanın kalitesinin insan sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkati çekti.

Partikül maddelerin boyutunun küçülmesiyle solunum sisteminin daha derin bölgelerine ulaşabildiğini belirten Toros, bunun sağlık üzerindeki olumsuz etkileri artırdığını söyledi.

Hava kirliliğinin özellikle solunum yolu hastalıkları ve kalp damar rahatsızlıkları başta olmak üzere birçok sağlık sorununa neden olabildiğini kaydetti.

Çocukların, yaşlıların ve kronik rahatsızlığı bulunan kişilerin kirli havadan diğer gruplara göre daha fazla etkilendiğini ifade etti.

Dünya genelinde hava kirliliğinin milyonlarca insanın ölümüne yol açtığını belirten Prof. Dr. Hüseyin Toros, hava kirliliğini “gizli katil” olarak nitelendirdi.

Toros, Dünya Sağlık Teşkilatının gerçekleştirdiği çalışmalara göre her yıl yaklaşık 8 milyon insanın ölümünden hava kirliliğinin sorumlu olduğunu söyledi.

Solunan havanın kalitesinin insan sağlığını doğrudan etkilediğini vurgulayan Toros, hava kirliliğinin iş verimliliğini düşürdüğünü ve hastane maliyetlerini artırdığını kaydetti.

Özellikle dezavantajlı grupların hava kirliliği nedeniyle daha sık sağlık hizmeti almak zorunda kaldığını ifade etti.

İstanbul’daki hava kalitesinin kalıcı biçimde iyileştirilmesi için bireysel ve toplumsal önlemlerin önem taşıdığını belirten Toros, günlük hayatta uygulanabilecek bazı önerilerde bulundu.