Türk Deniz Araştırmaları Vakfı tarafından Gökçeada ile Yunanistan’ın Semadirek Adası arasındaki bölgede yürütülen araştırmalarda, Türkiye kara suları içerisinde Ege Denizi’nin şimdiye kadar tespit edilen en büyük mercan ormanına ulaşıldı.

Yaklaşık 70 metre derinlikte başlayan mercan topluluklarının 120 metreye kadar devam ettiği, keşfedilen alanın ise 2 kilometreden daha uzun bir bölgeye yayıldığı belirlendi.

Türkiye İş Bankasının desteğiyle gerçekleştirilen çalışmada, Ege Denizi’ndeki mercan ormanları “R/V TÜDAV-Maru” araştırma gemisi kullanılarak incelendi.

İnsanlı dalışların mümkün olmadığı derinliklerde su altı robotlarından ve uzaktan kumandalı görüntüleme sistemlerinden yararlanılarak mercan topluluklarına ilişkin ayrıntılı görüntüler elde edildi.

TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, Gökçeada ile Semadirek arasındaki bölgede daha önce bilinmeyen geniş bir mercan ormanı keşfettiklerini açıkladı.

Mercan topluluklarının yaklaşık 70 metre derinlikte başladığını ve 120 metreye kadar devam ettiğini belirten Öztürk, alanın önemli bir biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yaptığını söyledi.

Bölgede aynı zamanda yüksek miktarda kalsiyum karbonat birikimi bulunduğu tespit edildi.

Prof. Dr. Öztürk, Ege Denizi’nde daha önce ne Türkiye ne de Yunanistan kıyılarında bu büyüklükte bir mercan ormanı keşfedildiğini belirtti.

Keşfin kıyıdan yaklaşık 2 deniz mili açıkta başladığını ifade eden Öztürk, elde edilen ilk bulguların mercan ormanının daha derin bölgelere ve uluslararası sulara doğru devam edebileceğini gösterdiğini aktardı.

Araştırmalarda bölgede su altındaki fay kırıkları ile su ve gaz çıkışları da gözlendi.

Bu jeolojik oluşumların mercan toplulukları ve kalsiyum karbonat birikimleriyle ilişkisini belirlemek amacıyla yeni çalışmalar yapılacağı bildirildi.

Mercan ormanının sınırlarının henüz tam olarak belirlenemediğini söyleyen Öztürk, alanın 200 ila 300 metre derinliğe kadar devam etme ihtimali bulunduğunu ifade etti.

Keşfedilen mercanların sert mercanlardan farklı olarak “gorgon” adı verilen yumuşak mercan türlerinden oluştuğu belirlendi.

Bu toplulukların arasında Akdeniz’de nadir rastlanan ve daha çok Batı Akdeniz’de yayılış gösteren türlerin de bulunduğu açıklandı.

Türkiye’de daha önce mercan araştırmalarının çoğunlukla 30-40 metre, en fazla 50 metre derinlikte yürütüldüğünü belirten Öztürk, kilometreler boyunca devam eden bu büyüklükte bir mercan ormanının Türkiye denizlerinde daha önce bilinmediğini söyledi.

Mercan ormanının yalnızca yumuşak mercanlardan oluşmadığı, balıklar ile çeşitli omurgasız canlıların da yaşadığı zengin bir ekosisteme ev sahipliği yaptığı bildirildi.

Bu durumun Ege Denizi’ndeki biyolojik çeşitliliğin korunması açısından umut verici olduğunu ifade eden Öztürk, bölgede yeni türlerin bulunup bulunmadığının ayrıntılı incelemelerin ardından anlaşılacağını söyledi.

TÜDAV’da görev yapan 6 kişilik bilim ekibinin gerçekleştirdiği keşfin ardından araştırmaların eylül ve ekim aylarında devam edeceği açıklandı.

Yeni çalışmalarda mercan ormanının daha derin kesimlerinin incelenmesi ve yayılım alanının kesinleştirilmesi hedefleniyor.

Öztürk, keşfin kısa sürede ortaya çıkan bir çalışma olmadığını, mercan ormanları konusunda yaklaşık 10 yıllık bilimsel birikimin bulunduğunu belirtti.

Keşfedilen mercan topluluklarının sağlıklı durumda olduğu bildirildi.

Mercanlarda iklim değişikliğinin etkisine işaret edebilecek lezyon, doku kaybı veya ölüm belirtilerine rastlanmadığı kaydedildi.

İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Bölümü Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Onur Gönülal, araştırmada mezofotik, diğer adıyla yarı karanlık kuşakta bulunan koralijen ve mercan topluluklarını incelediklerini belirtti.

Bu derinliklerde insanlı dalış yapılmasının mümkün olmaması nedeniyle uzaktan kumandalı su altı görüntüleme sistemlerinden yararlanıldı.

Su altı aracıyla önce yaklaşık 88 metreye, sonraki çalışmalarda ise 98 metre derinliğe ulaşıldı.

Gönülal, elde edilen görüntüler ile toplanan verilerin bölgedeki mercan topluluklarının yapısının, biyolojik çeşitliliğinin ve yayılım alanının belirlenmesine katkı sağlayacağını ifade etti.