Belgeyle oyun; çocukların temel haklarından biri olmasının yanı sıra kültürel mirasın korunması ve öğrenme süreçlerinin desteklenmesi açısından ele alınıyor. Fiziksel oyuna öncelik verilirken dijital oyunların da çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun, dengeli ve güvenli şekilde değerlendirilmesi hedefleniyor.

Teneffüs ve oyun zamanı korunacak

Planın önemli başlıklarından biri çocukların oyun oynayabileceği zaman ve alanların korunması oldu.

Teneffüs sürelerinin kısaltılmaması ve doğal oyuna ayrılan zamanın korunması hedefleniyor. Teneffüslerin yalnızca dersler arasındaki boşluk olarak değil, çocukların gelişimini destekleyen bir öğrenme ve dinlenme zamanı olarak değerlendirilmesi öngörülüyor.

Okul dışındaki zamanlarda da çocukların oyun, dinlenme ve serbest etkinliklere zaman ayırabilmesini sağlayacak bir dengenin gözetilmesi planlanıyor.

Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı; 6 hedef, 29 politika maddesi ve 90 eylem adımından oluşuyor.

Okul bahçeleri daha güvenli ve erişilebilir olacak

Okul bahçeleri ile oyun alanlarının çocuklar açısından daha güvenli ve farklı oyun türlerine uygun hâle getirilmesi planlanıyor.

Bu kapsamda oyun alanlarının doğal unsurlar içermesi, farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarına cevap vermesi ve çocukların fiziksel gelişimini desteklemesi hedefleniyor. Alanların tasarımı için ayrıca bir rehber hazırlanacak.

Özel gereksinimli çocuklar ile eğitime erişimi sınırlı çocukların akranlarıyla birlikte oyun oynayabilmesi amacıyla erişilebilir oyun alanlarına ilişkin standartlar da belirlenecek.

Geleneksel oyunlar kayıt altına alınacak

Çocuk oyunlarının kültürel miras olarak korunması amacıyla Ulusal Oyun Envanteri oluşturulacak.

İl millî eğitim müdürlüklerinin koordinasyonunda yapılacak saha çalışmalarıyla geleneksel oyunlar belirlenecek. Envantere alınan oyunların dijital platform üzerinden erişime açılması planlanıyor.

UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras kapsamında değerlendirilebilecek oyunların belirlenmesi ve bunlar için başvuru dosyalarının hazırlanması da planın hedefleri arasında bulunuyor.

Geleneksel çocuk oyunları şenliklerinin ülke genelinde düzenli hâle getirilmesi ve Türk dünyasının ortak oyun envanterinin oluşturulması için de çalışmalar yürütülecek.

Oyun eğitim sürecinin parçası olacak

Plan kapsamında oyun, çocukların değerleri deneyimleyerek öğrenmesini ve birlikte yaşama kültürünü geliştirmesini destekleyen bir araç olarak eğitim süreçlerinde daha fazla kullanılacak.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde yer alan değerlerle oyun envanterinin eşleştirilmesiyle “değer-oyun matrisi” hazırlanması öngörülüyor.

Doğal oyun, rehberli oyun, eğitsel oyun ve oyunlaştırılmış öğrenmenin öğretim programlarında ayrı ayrı tanımlanması ve bunlara yönelik sürelerin belirlenmesi de planlanıyor.

Öğretmenlere oyun pedagojisi eğitimi

“Oyunsever öğretmen” yaklaşımı doğrultusunda öğretmenlerin oyun pedagojisi konusunda mesleki gelişimlerinin desteklenmesi hedefleniyor.

Bu kapsamda eğitim programları hazırlanacak, formatör öğretmenler yetiştirilecek ve yükseköğretim kurumlarıyla iş birliği yapılacak.

Kriz ve afet dönemlerinde oyunun psikososyal destek amacıyla kullanılmasına yönelik içerikler de güncellenecek. Rehber öğretmenlerin oyun yoluyla psikososyal destek konusunda eğitim alması planlanıyor.

Yerli dijital oyunlara destek verilecek

Politika belgesinde dijital oyunlar da ayrı bir başlık altında ele alındı.

Çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun, güvenli ve nitelikli dijital oyunların geliştirilmesi için ölçütler oluşturulacak. Birlikte oynamayı ve sosyal etkileşimi destekleyen eğitsel dijital oyunların geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülecek.

Türk kültüründeki karakter, mekân, anlatı ve değerlerden yararlanan yerli dijital oyun içeriklerinin geliştirilmesi de teşvik edilecek.

Ulusal Oyun Envanteri'nin dijital oyun geliştiricilerinin kullanımına açılması ve geleneksel oyunları konu alan dijital oyun tasarım yarışmalarının düzenlenmesi planlanıyor.

Aileler ve yerel yönetimler de sürece dahil

Çocukların oyun hakkını destekleme konusunda ailelerin rolünün güçlendirilmesi amacıyla aile eğitim programlarına oyun modülü eklenmesi hedefleniyor.

Okul-aile iş birliğiyle düzenlenecek oyun etkinliklerinin okul yıllık planlarına dahil edilmesi planlanırken, yerel yönetimlerle de güvenli ve erişilebilir oyun alanlarının oluşturulması konusunda çalışmalar yapılacak.

Mahalle ölçeğinde oyun sokaklarının oluşturulması ve çocuk dostu şehir anlayışı doğrultusunda erişilebilir oyun alanlarının geliştirilmesi desteklenecek.

Uygulama için koordinasyon kurulu oluşturulacak

Planın uygulanması ve kurumlar arasındaki koordinasyonun sağlanması amacıyla Ulusal Oyun Koordinasyon Kurulu kurulması öngörülüyor.

Kurulun yılda en az iki kez toplanması ve uygulamalara ilişkin yıllık değerlendirme raporu yayımlaması planlanıyor.

90 eylem adımı farklı takvimlerde uygulanacak

Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı'ndaki 90 eylem adımının 25'inin kısa, 53'ünün orta ve 12'sinin uzun vadede hayata geçirilmesi planlanıyor.

Belge okul öncesinden ortaöğretime kadar eğitim kademelerini kapsarken, okul dışındaki öğrenme ortamlarını da içine alıyor. “Hayat boyu oyun” yaklaşımı doğrultusunda yetişkinler ve ileri yaş grupları da politika kapsamına dahil ediliyor.