Yargının daha etkin ve hızlı işlemesini amaçlayan 12. Yargı Paketi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edildi. Düzenleme; kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen banka hesabı kullandırma dosyalarından miras kalan taşınmazların satışına, elektronik ihalelerden hukuk mahkemelerindeki duruşma sürelerine kadar birçok önemli değişiklik içeriyor.

Haber Vizyon, milyonlarca vatandaşın günlük hayatını doğrudan ilgilendiren düzenlemelerin öne çıkan başlıklarını derledi.

IBAN ve kripto hesabını kullandıranlara ceza indirimi

Paketin en fazla tartışılan maddelerinden biri, banka ve kripto varlık hesaplarının dolandırıcılık suçlarında kullanılmasına ilişkin düzenleme oldu.

Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna katılımı yalnızca banka hesabı, kredi kartı, ödeme aracı veya kripto varlık hesabının kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları başkasına vermekle sınırlı kalan kişiler hakkında verilecek ceza yarı oranında indirilebilecek.

Düzenlemenin uygulanabilmesi için kişinin suça katkısının yalnızca hesabını veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri vermekle sınırlı kalması gerekecek. Dolandırıcılığı planlayan, yöneten, mağdurları aldatan veya suçtan asıl menfaati sağlayan kişiler bu indirimden yararlanamayacak.

Önemli ayrıntı: “Hesabımı verdim ancak suçta kullanılacağını bilmiyordum” şeklindeki savunma, kişinin sorumluluktan kendiliğinden kurtulmasını sağlamayacak. Her dosya, sanığın eylemi ve suçla bağlantısı dikkate alınarak mahkeme tarafından ayrı ayrı değerlendirilecek.

Zararı giderenlere etkin pişmanlık imkânı

Düzenleme yürürlüğe girmeden önce hakkında hüküm verilen ve dosyası infaz aşamasında bulunan bazı hükümlüler de belirli şartlarla etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.

Daha önce Türk Ceza Kanunu’nun etkin pişmanlığa ilişkin hükümleri uygulanmayan ve yeni düzenlemenin kapsamına giren hükümlüler, mahkemenin yapacağı bildirimden itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirse ek ceza indirimi talep edebilecek.

İstinaf veya Yargıtay incelemesinde bulunan ve yeni hükmün uygulanma ihtimali olan dosyalar ise yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine gönderilebilecek.

Miras kalan taşınmazlarda ilk artırma mirasçılara özel olacak

Paketle birlikte miras yoluyla edinilen ev, arsa ve diğer taşınmazların ortaklığın giderilmesi yoluyla satışında yeni bir sistem uygulanacak.

Taşınmazdaki bütün maliklerin mülkiyeti miras yoluyla edinmiş olması ve mirasçılar dışında üçüncü bir kişinin payının bulunmaması hâlinde, elektronik ortamda gerçekleştirilecek ilk artırmaya yalnızca malik olan mirasçılar katılabilecek.

Bu yöntem yalnızca bir defa uygulanacak. İlk artırmada verilecek teklifin, taşınmaz için belirlenen kıymetin tamamını ve satış masraflarını karşılaması gerekecek.

Mirasçılar arasında alıcı çıkmaması durumunda ikinci artırma genel usule göre gerçekleştirilecek. İkinci artırmada belirlenen kıymetin yüzde 50’si esas alınacak ve artırma herkese açık olacak.

Düzenlemeyle, aileden kalan taşınmazların ilk aşamada üçüncü kişilere düşük bedellerle geçmesinin önlenmesi amaçlanıyor.

İhale bedelini yatırmayanlara yüzde 5 ceza

Elektronik artırmada en yüksek teklifi vermesine rağmen ihale bedelini süresi içinde yatırmayan kişilere yönelik yaptırımlar da ağırlaştırıldı.

• Yatırılan teminat iade edilmeyecek.
• Teminat öncelikle satış masraflarına mahsup edilecek.
• İhale bedelini yatırmayan kişiye, teklif ettiği bedelin yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanacak.
• Ortaklığın giderilmesi satışlarında kalan teminat, şartlara göre diğer paydaşlara payları oranında dağıtılacak.

Açık artırmalarda Hazine’nin teminat göstermekten muaf tutulmasına yönelik uygulama ise devam edecek.

Duruşmalar arasında üç ay sınırı

Hukuk mahkemelerindeki yargılamaların gereksiz yere uzamasını önlemek amacıyla duruşma takvimine yeni bir sınır getirildi.

Yeni düzenlemeye göre hukuk davalarında iki duruşma arasındaki süre üç aydan uzun olamayacak. Ancak bilirkişi incelemesinin uzaması veya başka bir mahkemeden işlem yapılmasının beklenmesi gibi zorunlu hâllerde hâkim, gerekçesini açıklayarak daha uzun bir süre belirleyebilecek.

Sesli ve görüntülü iletişim sistemiyle duruşmaya katılan kişiler bakımından uygulanacak usuller de yeniden düzenlenecek.

İdari yargıda tek hâkimin yetkisi genişliyor

İdare mahkemelerinde tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek davaların kapsamı genişletildi.

2026 yılı için konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı iptal ve tam yargı davaları, mahkeme heyeti yerine tek hâkim tarafından sonuçlandırılabilecek.

Yeni düzenleme kapsamında tek hâkim tarafından görülebilecek başlıca davalar şunlar olacak:

• Öğrencilerin sınıf geçme, not, yurt, kredi ve burs işlemleri,
• Uzaklaştırma ve ilişik kesme dışındaki öğrenci disiplin cezaları,
• Kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemleri,
• Kamu görevlilerine verilen uyarma cezaları,
• Belirlenen parasal sınırı aşmayan bazı idari uyuşmazlıklar.

Noter evraklarında dijital dönem

Noterliklerle adli makamlar arasındaki belge trafiğini hızlandıracak yeni bir uygulamaya da geçilecek.

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği, cumhuriyet başsavcılığı veya yetkili resmî kurum tarafından noter belgesinin onaylı örneği istendiğinde belge taranacak, güvenli elektronik imzayla onaylanacak ve elektronik ortamda ilgili kuruma gönderilecek.

Elektronik gönderimin mümkün olmadığı durumlarda ise belgenin noter tarafından onaylanan fiziki örneği ilgili makama iletilecek.

Yeni hükümler ne zaman uygulanacak?

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen düzenlemelerin yürürlük tarihleri, kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından ilgili maddelerde belirtilen takvime göre belirlenecek.

Bazı hükümler yayım tarihinde, bazıları ise üç aylık geçiş süresinin ardından uygulanmaya başlanacak. Daha önce ilan edilen açık artırmalar ve devam eden dosyalar bakımından kanundaki özel geçiş hükümleri esas alınacak.

Bu nedenle yeni düzenlemeler, devam eden her dava veya kesinleşmiş her hüküm hakkında kendiliğinden uygulanmayacak. Her dosya, kanunda belirtilen şartlar doğrultusunda ilgili mahkeme tarafından ayrı ayrı değerlendirilecek.